Hubinta Xaqiiqda

Sawiradani ma muujinayaan qoryo ay xoogaga TPLF ka qabsadeen xoogaga Gobolka Canfarta?

Saddex sawir oo muujinaya qoryo iyo dhar ciidan ayaa bilaabay inay ku dhex wareegaan bogga Facebook 15-kii Luuliyo, 2013. Qoraalka oo lagu daabacay bog ‘shaqsi buug’ ah oo ay la socdaan 4,172 qof oo raacsan, ayaa ku andacooday in qoryo, rasaas iyo dhar milateri ay dhawaan kala wareegeen Xoogagga Xoreynta Dadka Tigreega (TPLF) Xoogagga Gobolka Canfarta. Qoraalka, oo sheegay inuu dhacay intii lagu jiray duullaankii lagu qaaday kooxda TPLF, ayaa noqday mid si weyn u faafaya, in ka badan 60 qof oo adeegsada Facebook ayaa la wadaagay.

HaqCheck ayaa baaray sawirada iyo boostada isagoo cadeeyay in mid kamida sawirada uusan muujinayn saanad militeri oo ay kaqabteen ciidamada gobolka Canfarta xoogaga TPLF intii lagu jiray hawlgal militari oo dhawaan ay sameeyeen. In kasta oo aynaan awoodi karin inaanu go’aamino run ahaanta labada sawir ee kale, HaqCheck waxay ku qiimeysay boostada inay tahay BEEN sababtoo ah adeegsiga sawir aan sax ahayn oo ka mid ah saddexda sawir.

Bishii Nofeembar 25, 2013, dagaal hubaysan ayaa ka dhex bilaabmay xoogag ka tirsan gobolka oo ay hoggaamiso kooxda TPLF iyo dowladda federaalka ee ay hoggaamiso Tigray. Isku dhacii xigay, ciidanka federaalku waxay xukumeen aagag waawayn oo katirsan Tigreega, laakiin waxaa lasoo tabiyay dagaalo hubaysan iyo weeraro dhuumaaleysi ah oo kadhacay gobolka. Dawlada Fadaraalka waxay qabatay oo dishay saraakiisha sare ee militariga iyo saraakiisha madaniga ah ee TPLF.

Dabayaaqadii bishii la soo dhaafay dowladda Itoobiya, ka dib codsi ka yimid Maamulka Ku-meel-gaarka ah ee Tigray, waxay ku dhawaaqday xabbad-joojin lama filaan ah oo hal dhinac ah “arrimo bani’aadamnimo” waxayna isla markiiba ciidamadeeda kala baxday dhul-weynaha dowlad-deegaanka.

Ka dib markay ciidamada federaalku ka baxeen gobolka, xoogaggii TPLF, waxay dib isugu sheegeen inay yihiin Ciidamada Difaaca ee Tigreega (TDF), waxay la wareegeen xarumihii magaalooyinka gobolka.

Xoogaga TPLF waxay kusii siqayeen koonfurta iyo koonfur bari iyagoo kasii guuraya xuddunta wadnaha ee Tigray. Dhawaan iska hor imaadyo hubeysan ayaa laga soo tabiyay aagagga xudduudda la leh gobollada Tigreega, Amxaarada iyo Canfarta

Xaalada iyadoo lagu jiro, qoraalka Facebook wuxuu ku andacooday in miinooyinka ku jira sawirada ay qabteen ciidamada gobolka Canfarta kooxo hubaysan oo katirsan TPLF.

Si kastaba ha noqotee, raadinta sawir-celinta Google waxay muujineysaa in sawirka ugu horreeya ee saddexda sawir uusan taageerin sheegashada.

Sawirka koowaad wuxuu muujinayaa 105 hub fudud oo sharci-darro ah oo lagu qabtay 7-dii Maarso, 2019, Burayu, Oromiya, oo ka amba-baxa Gambella kuna sii jeedda dowlad-gobolleedka Amxaarada iyada oo loo sii marayo Addis Ababa. Sawirka waxaa soo diray OBN Afaan Oromoo isla maalintaas. Halkan waa iskuxirka sawirka asalka ah. HaqCheck ma ogaan karin saxsanaanta sawirka labaad iyo kan saddexaad, kuwaas oo ah isla sawirkii la qaaday laakiin isku shaandheeyay loona beddelay cabirro kala duwan (muuqaal wareegsan).

Waxaa jira warbixino sheegaya isku dhacyo hubaysan oo horleh oo kadhacay deegaanada xadka la leh gobolada Tigray, Amxaarada, iyo Canfarta. Si kastaba ha noqotee, HaqCheck ayaa su’aalo waydiisay boostada iyo sawirada waxayna xaqiijisay in sawirka ugu horeeya ee saddexda sawir laga soo qaaday qoraal kale seddex sano ka hor taas oo wiiqaysa sheegashada. HaqCheck ayaa markaa ku qiimeeyay boostada inuu yahay 

BEEN

sababo la xiriira adeegsiga sawir aan sax ahayn oo ka mid ah saddexda.

Dilka Qaxootiga Eriteriya ee Tigray ma la xaqiijiyay?

Bishii Luulyo 1 shabakad maleda tv ah, oo ah bog Facebook ah oo la abuuray 2011 oo in ka badan 15,000 oo taageerayaal ah, ayaa daabacay warar Amxaari ah oo cinwaan looga dhigay “Waa la xaqiijiyay in qaxootiga Eritrea lagu dilo Tigray ka dib markii ciidamadii qaranku ka baxeen”. Boostada ayaa loo aaneeyay Al Ain Amharic, oo ah xarun warbaahineed, sida ilo. HaqCheck wuxuu eegay boostada.

Laga soo bilaabo 25 Nofembar 2013, waxaa jiray iska hor imaad hubaysan oo udhaxeeyey kooxda TPLF iyo xoogaga ay hogaaminayso dawlada federalka ee Gobolka Tigrey. Dowladda federaalka waxay maamushay magaalada xarunta gobolka ah, Mekelle 19 Nofeembar 2013. Waxay kaloo shaacisay inay qabatay saraakiil sare iyo saraakiil ciidan oo katirsan kooxda TPLF. Laakiin xasillooni darrada ayaa ka sii socota gobolka xitaa ka dib markii dowladda federaalka ay maamushay gobolka gobolka.Kadib 8 bilood oo dagaalo firfircoon socdeen, waxaa lagu soo warramay in Ciidanka Difaaca Qaranka ee Itoobiya (ENDF) ay ka baxeen gobolka waxayna dowladda federaalka ku dhawaaqday xabad joojin hal dhinac ah ka hor xilliga beerashada xagaaga, gaarsiinta gargaarka bani’aadamnimo ee kafiican kuwa u baahan, iyo raadinta xal siyaasadeed iyo wakhti ku habboon, ka dib codsi ka yimid dowladda kumeel gaarka ah ee Tigry.Xabad joojinta ka dib, ciidankii federaalka waxay ka baxeen Tigray.

Bishii Juun 30  Hay’adda Qaxootiga ee Qaramada Midoobay (UNHCR) ayaa barteeda Twitter-ka ku soo qortay “UNHCR waxay ka warqabtaa warbixinnada ku saabsan dilka la sheegay in Qaxootiga Ereteriya loogu geystay Tigray todobaadkii hore.Waxaan si dhab ah u qaadanaa warbixinada noocan oo kale ah waxaanan isla markiiba la xiriirnay shaqaalaheena, wada-hawlgalayaasha + Qaxootiga Eriteriya ee jooga Shire. Ma aanan awoodin illaa iyo hadda inaan xaqiijino mid ka mid ah macluumaadka la helay. ”

HaqCheck wuxuu eegay sawirka ay soo wada saareen labada shabakadood ee Al-Ain Amharic iyo Maleda.Baadhitaan muuqaal gadaal ah oo muuqaalka ah ayaa muujinaya in sawirka markii ugu horraysay lagu daabacay barta Twitter-ka ee Wakaaladda Qaxootiga iyo Qaxootiga (ARRA), Maarso 4-teedii, iyada oo ku dhawaaqaysa in ARRA ay dib u dajin ugu samaysay 295 qaxooti Ereteriya ah xeryaha Mai-Aini iyo Adi-Harush.HaqCheck wuxuu arkay in qoraalada Luulyo 1, labada bog ee kor ku xusan, aysan lahayn sharaxaad muuqaal iyo il, iyagoo ku qiimeynaya boostada mid marin habaabin ah sababo la xiriira xiriir been ah oo u dhexeeya Sawirka iyo nuxurka. 

Sawir Asal ah

HaqCheck wuxuu kaloo arkay in cinwaanka boostada,Waxaa qoray shabakada maleda tv oo leh “Waxaa laxaqiijiyay in qoxootiga Eriteriya lagu laynayo Tigray kadib markii ciidanka qaranku kabaxeen”kuma habboona nuxurka isha asalka ah ee laga soo xigtay warka oo uu soo wariyay Al-Ain Amharic.Ilaa iyo markii sawirka la soo dhigay Facebook-ga oo maqaalkan la qoray, UNHCR ma aysan xaqiijinin macluumaadka, sidoo kale waxay ku nuuxnuuxsadeen “ma aysan xaqiijinin wixii macluumaad ah ee la helay.” qoraalkoodii ugu dambeeyay.

Iyadoo lagu saleynayo sababaha kor ku xusan, HaqCheck wuxuu soo dhigay bartiisa Facebook, isagoo ku andacoonaya in dilka qaxootiga Eriteriya la xaqiijiyay inuu yahay marin habaabin.

Sawirkan Miyay Muujineysaa Askari Eritrean ah?

Dhawaan sawir muujinaya nin xiran dharka militariga ayaa ku wareegayay baraha bulshada, gaar ahaan Facebook. 09kii Juun 2021, qoraal Facebook ah oo la yiraahdo Dade Desta (akoon ay la socdaan 24,616 raac) ayaa lala wadaagay sawir sheegaya in ninku yahay askari Eriteriya ah. Waxaa wadaagay in ka badan 45 xisaab. 10-kii Juun 2021, bog Facebook ah oo lagu magacaabo Qeerroo Intelligence Group (oo ay weheliyaan 7,818 raacsan) ayaa lagu faafiyay muuqaalka qoraalka Afaan Oromo oo u qornaa “ninku waa Sisay Tesfabirhan, oo ka mid ah boqolaalka kun ee askarta Eriteriya [Shabia] ee la qabto. Gudaha Oromiya Ciidanka Xoreynta Oromada (WBO) ”. Qoraalka Facebook waxaa wadaagay in ka badan 102 akoon.

HaqCheck ayaa baaray sawirka iyo qoraalada, asaga oo xaqiijiyay in sawirka uusan aheyn askari Eritrean ah oo lagu qabtay Oromia. HaqCheck waxay ku qiimeysay qoraalada inay yihiin BEEN adeegsiga sawir qaldan.

Since 4 November 2020, there has been armed fighting between TPLF-led regional forces and Federal government-led forces in Tigray. There is also conflict in western parts of Oromia with unproven reports that the government is fighting the Oromo Liberation Army in Wellega. Amidst such reports, allegations have surfaced that the Eritrean army has dispatched its troops to Oromia and are fighting armed groups in the regional state.

Laga soo bilaabo 4 Nofembar 2020, waxaa socday dagaal hubaysan oo u dhexeeya ciidamada gobolka ee ay hogaaminayaan kooxda TPLF iyo xoogaga ay hogaamiso dawlada Fadaraalka ah ee Tigray. Sidoo kale waxaa jira iskahorimaadyo kajira qaybaha galbeedka ee oromiya iyadoo ay jiraan warar aan laxaqiijin oo sheegaya in dowladdu ay kula dagaalamayso ciidanka xoreynta oromada magaalada Wellega. Iyadoo ay jiraan wararka noocaas ah, waxaa soo ifbaxaya eedeymo sheegaya in ciidanka Eriteriya ay u direen ciidamadooda Oromiya ayna la dagaalamayaan kooxo hubeysan oo ka tirsan dowlad deegaanka.

Waxay ka soo horjeedaa taariikhdan markii qoraallada Facebook ay soo baxeen iyagoo sheegaya in ninku ka mid yahay boqolaal kun oo ciidammada Ereteriya ah oo ay qabteen ciidammada xoreynta Oromiya ee Oromiya.

Si kastaba ha noqotee, raadinta muuqaalka gadaal ee Google waxay muujineysaa in sawirka runti uu yahay blogger Soomaali ah oo lagu magacaabo Muuse Muudey Sawirka ayaa laga soo jaray sawir muujinaya isaga iyo haweeney ay dadku ku andacoonayaan inay tahay xaaskiisii hore. Waxaa markii ugu horreysay lagu daabacay Somali Post, oo ah goob macluumaad oo internetka laga helo 15-kii Abriil 2020. Halkan waxaa sidoo kale ku jira mid ka mid ah fiidiyowyadiisii Youtube-ka ee lagu dhaleeceeyay Maxamed Cabdullaahi Maxamed (Farmaajo), Madaxweynaha Soomaaliya. Qoraalka asalka ah ee laxiriira sawirka waxaa lagu gali karaa xiriirka soo socda.

Sawir goostay

Sawirka Asalka ah

Granted, there have been unconfirmed allegations that Eritrean troops are deployed in Oromia and fighting armed groups in Wollega. However, HaqCheck has interrogated the posts and the image and confirmed that it doesn’t show an Eritrean soldier captured by the Oromo Liberation Army. HaqCheck has therefore rated the post-FALSE due to inaccurate usage of the image.

Waa la siiyay, waxaa jiray eedeymo aan la hubin oo sheegaya in ciidamada Eritereya la geeyay Oromiya lana dagaallamayo kooxaha hubeysan ee Wollega. Si kastaba ha ahaatee, HaqCheck ayaa su’aalo waydiisay qoraallada iyo sawirka waxayna xaqiijisay inaysan muujinayn askari Ereteriya ah oo ay qabteen Ciidanka Xoreynta Oromada. HaqCheck ayaa markaa ku qiimeeyay BILAABKA kadib adeegsiga sawirka oo aan sax ahayn.

Xaqiiqda waxaa hubiyay: Hagos Gebreamlak

Tifatiraha: Fasika Tadesse

Waxaa tarjumay: Endalkachew Teka

Maqaalkani wuxuu ka mid yahay HaqCheck, hindisaha hubinta luuqadaha badan ee Addis Zeybe, oo ay maamusho Waaxdeeda R&D.

Sawirku ma muujinayaa Debretsion G/Michael oo xabsiga la dhigay?

Qoraal Facebook ah ayaa u muuqday Maajo 03, 2013, bogga Facebook ee loo yaqaan ‘Tigree Maanta 24‘ – bog la abuuray Oktoobar 14, 2013, oo loo bixiyay magaca Gurage press 24. Bogga dambe ee Abriil 23, 2013, wuxuu u beddelay magaciisii Tigray maanta 24. Waxay leedahay in kabadan 5,300 oo raacsan. Qoraalka Facebook ayaa lagu muujiyay nin katiinad sita oo ka soo degaysa diyaarad helikobtar ah, oo ay ilaalinayaan militariga.Qoraalka Amxaari ee lagu qoray boostada ayaa u dhignaa “ War deg deg ah… Gudoomiyaha kooxda TPLF Debretsion G / Michael ayaa is dhiibtay Kola Tembien kadib markii ilaaladiisa lagu dilay dagaal qaraar…’’ dhowr saf oo qoraal ah kadib waxay kudareysaa “Waxaan jeclaan lahaa inaan maqlo warkan, si aan farxad badan u helo”.Waqtigaas ka dib, maqaalkani waa la qoray, qoraalka Facebook waxaa la wadaagay 160 jeer.HaqCheck wuxuu eegay boostada wuxuuna helay sawirka oo la bedelay iyo boostada oo dhan, oo ah Sabir xumo. 

Laga soo bilaabo 25 Oktoobar 2013, waxaa socday dagaal hubaysan oo udhaxeeyey ciidamada gobolka ee ay hogaamiyaan kooxda TPLF iyo ciidamada ay hogaamiso dawlada Faderaalka ee Tigray.Dowlada dhexe ayaa lawareegtay caasimada gobolka, Mekelle, in Waa Nofeembar 19, 2013.Waxay sidoo kale dhawaan shaacisay inay si dhakhso leh gacanta ugu soo dhigayso saraakiishii sare ee shacabka iyo militariga ee kooxda TPLF. Qaar kamid ah hogaamiyaasha sarsare ee madaniga iyo militariga ee kooxda ay hogaamiso kooxda TPLF ayaa sidoo kale xabsiga loo taxaabay.Qaar ka mid ah waxaa ka mid ah xubno saameyn ku leh kooxda TPLF, Sebhat Nega, madaxweynihii hore Abay Woldu, madaxweyne ku xigeenka dowlad deegaanka Tigray Abraham Tekeste (Ph.D.), iyo qaar kale.06 Janaayo 2013, ENDF waxay bixisay bayaan ay ku sheegayso in sedex sarkaal oo TPLF ah, Abay Tsehaye- hogaamiyaha siyaasada ee TPLF, Seyoum Mesfin- wasiirkii hore ee arimaha dibada, iyo Asmelash Woldeselassie- oo kamid ahaa gudiga fulinta ee kooxda TPLF, iyo xubno kale oo hore oo militariga katirsan. Waxaa sidoo kale jiray warbixino muujinaya baraha bulshada oo uu qoray Debretsion G / Michael.

Si kastaba ha noqotee, raadinta muuqaalka hore ee sawirrada laga helay Microsoft Bing waxay muujineysaa in sawirka asalka ah laga soo qaaday fiidiyoow muujinaya taliyihii hore ee fulinta ee MetEC Brigadier General Kinfe Dagnew, oo loo duulinayo Addis Ababa ka dib markii la xiray Nofeembar 04, 2011.Qoraalka Facebook wuxuu ku beddelay wejiga sawirka asalka ah sawirka wejiga Debretsion.

Intaas waxaa sii dheer, marka la fiirinayo waxa ku jira, cinwaanka “Breaking News” iyo waxyaabaha dhabta ah ee ku jira dhamaadka qoraalka “Waxaan jeclaan lahaa inaan maqlo warkan, si aan farxad badan u helo” isku mid ma aha.Taas oo ka dhigaysa boostada, jees jees.

Boggu sidoo kale wuxuu leeyahay taariikh dhajinta macluumaad been ah, oo leh dabeecad la mid ah. Mid ka mid ah sheegashooyinkii hore ee bogga ayaa baaray xarumaha kale ee hubinta xaqiiqda oo laga heli karo halkan.

In kasta oo madaxdii kale ee TPLF laqabtay lanadilay hadana wali majiro wax xog ah oo kusaabsan xaalada hogaamiyaha sare ee kooxda TPLF Debretsion G / Michael. HaqCheck wuxuu helay qoraalka marin habaabin. Sidoo kale, waxay xaqiijisay in sawirka uusan muujineynin Debretsion oo la xirayo sidaas darteed, ku qiimee IN LA BEDELAY.

Xaqiiqda waxaa hubiyay: Rehobot Ayalew

Waxaa tarjumay: Endalkachew Teka

Maqaalka soo socdaa wuxuu ka mid yahay HaqCheck, hubinta luqadaha badan ee Addis Zeybe oo ku socota shan luqadood (Affan Oromo, Amharic, Somali, Tigrinya, iyo English)

Masawirka ma muujinayaa ciidamada Suudaan oo Duulaya oo Maamulaya Dhulalka Galbeedka Gonder?

29 Abriil 2013, qoraal Facebook ah oo la yiraahdo በለሳ TV (bog Facebook ah oo ay la socdaan 47,000 taageerayaal ah) ayaa lala wadaagay sawir muujinaya askarta iyo qarax iyadoo la sheegayo in ciidammada Suudaan ay galeen oo ay galeen galbeedka Gonder iyaga oo xukumaya dhulal cusub. Qoraalka oo ku qornaa Tigrinya ayaa u qornaa sidan, “Warbaahinta wararka ee Suudaan waxay soo wariyeen in ciidanka Suudaan ay soo galeen galbeedka Gonder isla markaana ay maamuleen dhulal cusub …”Si kastaba ha ahaatee, HaqCheck ayaa su’aalo waydiisay sheegashada waxayna xaqiijisay in sawirada hoose aysan muujineynin ciidamada Suudaan oo galaya oo xakameynaya dhulal cusub oo kuyaala Galbeedka Gonder.Sidaa darteed, HaqCheck wuxuu jagada uga dhigay mid been ah sababo la xiriira sawir aan sax ahayn oo lagu taageerayo sheegashada.

Waxaa jiray iska hor imaadyo hubeysan oo ka dhacay hareeraha xadka Ethio-Sudan tan iyo bishii Nofeembar 2013.Ciidamada qalabka sida ee Suudaan waxay sheegeen in ay dib ula wareegeen dhul ka tirsan aaga Salam Bir iyo Mahaj oo kuyaala Ceel Gedaref oo ay kala wareegeen ciidamada Itoobiya iyo maleeshiyaad hubeysan. Diseembar 22 2012, Cumar Qamareddine, wasiirka arrimaha dibadda Suudaan, wuxuu ku dhawaaqay dib u soo celinta iyo gacan ku haynta dhammaan dhulalka ku teedsan xadka Ethio-Sudan ee ay la wareegeen beeraleyda Itoobiya.Wadamadu waxay wadeen wadahadalo iyo wadaxaajood si loo xaliyo arinta isla markaana loo calaamadeeyo soohdinta inkasta oo ay noqotay mid aan micno lahayn.Dhawaan, Suudaan waxay aqbashay dalab ka yimid Isutagga Imaaraatka Carabta (UAE) oo ah in ay Itoobiya kala dhex gasho dhulalka lagu muransan yahay.

Xaaladdaan dhexdeeda, sawirka ayaa la wadaagay iyadoo lagu andacoonayo in ciidanka Suudaan ay socod ku mareen oo ay xukumeen dhulal cusub oo ku yaal galbeedka Gonder.Si kastaba ha noqotee, raadinta muuqaal gadaal ah ee sawirada boostada Facebook ma cadeynayso sheegashada.Sawirkii ugu horreeyay waxaa laga soo qaaday maqaal ku qoran Faransiis wuxuuna muujinayaa ciidamada Suudaan oo ruxaya calanka Suudaan bishii Maajo 2006.Sawirka labaad waxaa laga soo qaaday qoraal Facebook ah oo ku qornaa Carabi bishii Maarso 209.Boostada asalka ah ee sawirka labaad waxaa laga heli karaa isku xirka soo socda.

Runtii dagaalo hubaysan ayaa ka dhacay xadka labada ciidan ee Itoobiya iyo Suudaan.Si kastaba ha ahaatee, HaqCheck ayaa su’aalo waydiisay sheegashada waxayna xaqiijisay in sawirada hoose aysan muujineynin ciidamada Sudan oo socda iyo xakamaynta dhulal cusub oo kuyaala galbeedka magaalada Gonder.sidaa darteed, ka dhigista boostada BEEN sabab u ah adeegsiga sawir aan sax ahayn oo lagu taageerayo sheegashada.

Xaqiiqda waxaa hubiyay: Hagos Gebreamlak

Tifatiraha: Eden Tafesework

Waxaa tarjumay: Endalkachew Teka

Maqaalkani wuxuu ka mid yahay HaqCheck, hindisaha hubinta luuqadaha badan ee Addis Zeybe, oo ay maamusho Waaxdeeda R&D.

Askarta muuqaalka ka muuqdaa ma yihiin ciidamo ka qayb galay dagaal dhawaan ku dhex maray gobolada Soomaalida iyo Canfarta?

On 19 Diseembar 2013 qoraal facebook ah oo lagu magacaabay magaca Afmeer tv. (bog ay la socdaan 224,661 oo raacsan) ayaa lala wadaagay muuqaal muujinaya gaari meydad ah oo qaada hal ciidan iyo ciidamo iyo sheegasho ah in ciidanka booliska gaarka ah ee Soomaalida iyo ciidamada gobolka Canfarta ay dagaal qaraar ku dhexmarayaan xadka agagaarka Sitti. Aaga Shiniile]. Qoraalku wuxuu sheeganayaa inuu jiro khasaare culus oo soo gaadhay ciidamada gobolka Canfarta waxaana ladilay seddex qof oo rayid ah oo soomaali ah labona waa la dhaawacay. Si kastaba ha ahaatee, HaqCheck ayaa sheegashada sheegatay isla markaana xaqiijisay in sawirka hoose ee muujinaya ciidamada uusan la xiriirin iskahorimaadka iyo iska hor imaadyadii hubeysnaa ee u dambeeyay ee dhexmaray ciidamada Soomaalida iyo kuwa Canfarta, sidaa darteed, waxay jagada uga dhigeen BEEN sababtoo ah adeegsiga a sawir khaldan oo lagu taageerayo sheegashada.

Cafarta iyo ciisaha soomaalida waxay kujireen colaad ilaa tobanaan sano kahor  sababo kala duwan awgood. Waxa jiray dagaalo beeleedyo ka dhacay aaga xuduuda, gaar ahaan aaga Shiniile, oo ka mid ah sagaalka aag ee dawlad deegaanka Soomaalida, iyo Gabi Rasuul iyo Awsirasu oo ka tirsan dawlad deegaanka Canfarta. Dhulalka la isku haysto, Unduffo, Gedamaytu, iyo Adaytu magaalooyinka, waxay ku yaalliin labada aag ee Canfarta. Sheegashooyinka dhulka iyo isku dhacyada ayaa soo noqnoqda sababo la xiriira dad badan oo Issa ah oo soomaali ah oo degan magaalooyin Gabi Rasuul iyo Awsirasu, oo ka tirsan gobolka canfarta.Dawlad-deegaanka Soomaalida iyo Canfarta ayaa oggolaaday oo kala saxeexday heshiis nabadeed, oo uu bilaabay ra’iisal wasaarihii xilligaas si loo kala xadeeyo soohdimaha u dhexeeya si ay xal rasmi ah uga gaaraan colaadda u dhexeysa beel-wadaagta Canfarta iyo Issa ee sannadka 2006-ka. dowlad goboleed ahaan sidii degmooyin gaar ah oo ka tirsan beesha Ciise; Gedamaytu wuxuu kudhexmaray degmada Amibara, Undufo ilaa degmada Gewane iyo Adaytu ilaa degmada Mille. Si kastaba ha noqotee, bishii Maajo ee sanadka 2011 dowlad deegaanka soomaalida ayaa si kali kali ah u burisay kana baxay heshiiskii xadeynta xuduuda iyagoo diiday in la siiyo sedex degmo gobolka canfarta oo ay ku tilmaamtay mid aan dastuurka waafaqsaneyn laguna soo rogay rabitaanka shacabka deegaanka. Waxaa lagu soo waramayaa in iska hor imaad hubeysan oo cusub uu dhex maray labada ciidan gobolka labo bilood ka hor waxaana ku dhintey 27 qof.

Xaaladdan dhexdeeda awgeed ayaa waxaa soo ifbaxay sawir leh sawir muujinaya ciidamada oo sheeganaya inuu jiro iska horimaad hubaysan oo cusub, ciidamada Soomaalida iyo kuwa Canfartana waxay dagaal ba’an ku hayaan aagga xadka. Si kastaba ha noqotee, raadinta muuqaalka gadaal ee sawirka loo adeegsaday barta facebook ayaa muujineysa in sawirka uusan aheyn khilaaf dhowaan soo kala dhex galay labada dowlad goboleed. Sawirka ayaa markii ugu horaysay lagu daabacay facebook Abriil 26, 2011 iyada oo lagu qoray qoraal ah in isku dhacyo u dhexeeyay ciidamada gobolka uuna noqon karo isku xidhka soo socda

Sawirka Asalka:

Waxaa la siiyay, in ay jiraan khilaafyo tobanaan sano jirsaday oo ka taagnaa xadka labada dowladood ee Canfarta iyo Soomaalida. Si kastaba ha ahaatee, HaqCheck ayaa sheegashada sheegatay waxayna xaqiijisay in sawirka hoose ee muujinaya gaari ay saaran yihiin ciidanku uusan la xiriirin iska hor imaad hubaysan oo dhawaan dhex maray ciidamada Soomaalida iyo kuwa Canfarta, sidaa darteedna uu xilka uga dhigayo mid been ah adeegsiga sawir khaldan oo lagu taageerayo sheegashada.

Xaqiiqda waxaa hubiyay: Hagos Gebreamlak

Waxaa tarjumay: Endalkachew Teka

Tifatiraha:Bruck Negash Teame

Maqaalka soo socdaa wuxuu ka mid yahay HaqCheck, hindisaha hubinta luuqadaha badan ee Addis Zeybe, oo ay maamusho Waaxdeeda R&D.

RW Abiy Ahmed ma ku booqday Jawar Mohammad Isbitaalka?

Qoraal Facebook ah oo uu soo diray isticmaale Facebook ah oo lagu magacaabo Dereje AReda Teshome (oo ay weheliyaan in ka badan 20,200 oo raac ah) ayaa la sameeyay oo muujinaya sawirka ra’iisul wasaare Abiy Ahmed oo booqanaya Jawar Mohamed oo isbitaal ku jira, oo ay ku qoran tahay af Amxaari ah oo ay ku qoran tahay “ninku waa is-hoosaysiin mid la booqanayo. ” Waxa kale oo ay ku dareysaa faallo kaftan ah oo ku saabsan sawirka oo leh, “Muxuu gacmihiisu u madoobaaday, Ma la garaacay?”. HaqCheck ayaa su’aalo weydiisay qoraalka waxayna xaqiijisay in sawirka uusan ka muuqan Jawar Maxamed oo sariirta isbitaalka jiifa, sidaas darteed ay ugu qiimeeyeen inuu yahay “BADAL”.

Waxaa jira warar sheegaya in Jawar Mohamed, Bekele Gerba iyo kuwa kale ay shaqo joojin kujiraan tan iyo 19 Janaayo 2013. Ujeedada shaqo joojinta ayaa inta badan laga codsadaa dowlada inay siideyso dhamaan maxaabiista siyaasadeed ee Oromada, loo ogolaado xafiisyada xisbiyada siyaasada ee Oromada in si rasmi ah loo furo oo ay si buuxda u shaqeeyaan. , waxayna dalbanayaan in si xun loola dhaqmo oo xabsiga loo dhigo martida iyo ehelka ka soo qayb gala dhagaysigooda isla markaana ku booqda xabsiga. Sida ku xusan bayaanka kooxda Difaaca Maxaabiista Siyaasada ee Difaaca 24 Febraayo 2013, Maxaabiista waxay kujireen maalintii 35aad ee ay gaajoonayeen dhamaantoodna waxay kujiraan xaalad halis ah, taasoo keentay in loo qaado isbitaalka weyn ee Landmark, xarun caafimaad oo gaar loo leeyahay. markay ahayd 23 Febraayo 2013 kadib markii maxkamada sare ee Federalka ay u ogolaatay inay helaan xarun caafimaad oo gaar loo leeyahay 22-dii Febraayo 2013.

Si kastaba ha noqotee, raadinta muuqaalka gadaal ee sawirka ayaa muujineysa in sawirka la qaaday 27 Nofeembar 2013, halka Raiisel Wasaaraha uu booqanayay xubno ka tirsan Ciidamada Difaaca oo ku dhaawacmay isbitaalna la dhigay colaada Tigray. Sawirka asalka ah wuxuu muujinayaa sawirka ra’iisul wasaaraha oo la dhaawacay xubin ka tirsan ciidanka Difaaca. Waxaa sidoo kale lagu daabacay shirkadda baahinta Fana, bogga Afan Oromo waxaana laga heli karaa isku xirka soo socda

Sawir Asal ah

Sawirka la beddelay

Inkasta oo ay jiraan warar sheegaya in Jawar Maxamed loola cararay isbitaalka xaaladdiisa oo aad u liidata, HaqCheck ayaa su’aalo weydiisay booska waxayna xaqiijisay in sawirka uusan ka muuqan Jawar Maxamed oo sariirta cisbitaalka ku jira oo uu booqday ra’iisul wasaare Abiy Ahmed, sidaa darteedna lagu qiimeeyay BADALAY.

Xaqiiqda waxaa hubiyay: Rehobot Ayalew

Waxaa tarjumay: Endalkachew Teka

Maqaalka soo socdaa wuxuu ka mid yahay HaqCheck, hindisaha hubinta luuqadaha badan ee Addis Zeybe, oo ay maamusho Waaxdeeda R&D.

Exit mobile version